Herbata od wieków towarzyszy ludzkości w codziennych rytuałach i ceremoniach. Co ciekawe, wszystkie jej rodzaje pochodzą od jednej rośliny o nazwie Camellia sinensis [1]. W zależności od regionu uprawy, metod przetwarzania liści i dodatków gotowy napar może mieć jednak bardzo różne walory aromatyczne i smakowe. Poznaj różne rodzaje herbat oraz odkryj tajemnice ich parzenia!

Czarna herbata – klasyka w wielu wydaniach

Czarna herbata jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych i najczęściej spożywanych na świecie. Po zaparzeniu ma nasycony, ciemnobrązowy kolor, intensywny zapach i mocny smak, za które odpowiada pełny proces fermentacji.

By otrzymać czarną herbatę, zebrane liście herbaciane poddawane są procesowi więdnięcia, podczas którego tracą około 30−40% początkowej zawartości wody i stają się podatne na zwijanie, a następnie utlenianie (fermentowanie). Gdy ten drugi proces się zakończy, rozpoczyna się dodatkowe podgrzewanie [1].

Mocny smak i bogaty aromat sprawiają, że czarna herbata jest idealna do picia zarówno bez dodatków, jak i wraz z nimi. Możesz do niej dodawać mleko, cukier, cytrynę, smakowe syropy, miód oraz podawać na zimno i na gorąco.

Wśród herbat czarnych do najpopularniejszych należą:

· english breakfast – herbata śniadaniowa, bogata w smaku, mocna, aromatyczna i bardzo pobudzająca. Idealnym wyborem tego rodzaju na dobry początek dnia będzie np. Dilmah English Breakfast;

· english afternoon – to napar o słabszej mocy, który doskonale sprawdzi się na popołudniowej herbatce w stylu brytyjskiego five o’clock. Idealnym wyborem na tego typu degustację będzie np. Dilmah English Afternoon;

· earl grey – klasyczna czarna herbata aromatyzowana olejem z bergamotki (egzotycznego cytrusa) o eleganckim i odświeżającym smaku. Legenda głosi, że brytyjski hrabia otrzymał przepis na nią od kupca z Chin w zamian za uratowanie życia. Od tamtej pory napar zyskał niezwykłą sławę w Anglii. Herbata ta ma ciemny kolor, mocny cytrusowy aromat i charakterystyczną teksturę. Jest sprzedawana zarówno w torebkach (np. Dilmah Earl Grey), jak i w formie herbaty sypkiej (np. Dilmah Original Earl Grey);

· czarne herbaty aromatyzowane – poza earl greyem wśród czarnych herbat aromatyzowanych znajdziemy np. Dilmah Quince z aromatem pigwy, Dilmah Rose with French Vanilla z aromatem róży i francuskiej wanilii, Dilmah Caramel z aromatem karmelu czy Dilmah Raspberry z aromatem maliny. Pełną ofertę czarnych herbat aromatyzowanych Dilmah znajdziesz tutaj.

Biorąc pod uwagę pochodzenie, wśród czarnych herbat wybierane są często:

- herbaty o cejlońskim pochodzeniu – to określenie dla herbat rosnących w Sri Lance (dawnym Cejlonie). Tereny te słyną z unikalnych warunków uprawy, które wpływają na smak i aromat oraz dobroczynne właściwości uprawianej na nich herbaty. Napary te są pożądane ze względu na unikalne walory. Doskonałą herbatą codzienną pochodzenia cejlońskiego będzie np. Dilmah Ceylon Supreme;

- single region, single estate – herbaty pochodzące z jednego regionu lub plantacji o charakterystycznych warunkach uprawy, co wyróżnia gotowy napar charakterystycznym smakiem, aromatem i właściwościami. Kupując Dilmah Single Region Selection, możesz spróbować naparów o różnych cechach i o różnym pochodzeniu. Świetny zestaw dla niezdecydowanych, którzy dopiero poszukują swojej ulubionej kompozycji;

- assam – np. Dilmah Maharajah Reserve Assam to herbata indyjska, która ma charakterystyczny dla upraw z tej części świata słodowy smak (szczególnie wyraźny w finiszu). Jest delikatna, elegancka i dobra na każdą porę dnia; 

- darjeeling – np. Dilmah Darjeeling to herbata uprawiana u podnóży Himalajów, uznawana za najsłynniejszą w Indiach i nazywana „Perłą Indii“. Jej napar ma złocisty kolor i wyraźny muszkatelowy aromat. Jest na tyle delikatna i łagodna, że najlepiej smakuje bez dodatku mleka czy cukru.

Wypróbuj różne czarne herbaty i sprawdź, która z nich stanie się twoją ulubioną!

Jak zaparzyć idealną czarną herbatę?

Właściwe parzenie herbaty ma ogromny wpływ na jej smak i dobroczynne walory. Aby przygotować idealną czarną herbatę, należy wsypać łyżeczkę herbaty (ok. 2 g) do zaparzacza lub włożyć torebkę do kubka i zalać listki ok. 220 ml świeżo zagotowanego wrzątku (wody o temperaturze 95-100°C). Liście parzyć przez ok. 3-5 minut. Tak zaparzony napar będzie miał idealne właściwości pobudzające. Herbata parzona dłużej niż 5 minut może stać się zbyt gorzka w smaku i mniej pobudzać, bo zmniejszają się jej właściwości energetyzujące.

Dla właściwego efektu istotna jest także jakość, smak i pH wody. Dlatego herbatę należy parzyć w wodzie przefiltrowanej.

Herbata zielona – dobroczynny napar o niezwykłym aromacie

Zielona herbata różni się od czarnej tym, że nie podlega fermentacji. Procesowi przeciwdziała się, susząc liście na słońcu lub osuszając je gorącym powietrzem, a następnie podsmażając, ewentualnie traktując ciepłą parą wodną1. To sprawia, że gotowy napar ma jasny kolor, delikatniejszy, charakterystyczny smak i unikatowy aromat.

Istnieje kilka rodzajów zielonej herbaty:

· sencha – zielona herbata z Azji (najczęściej Chin), poddawana działaniu pary wodnej podczas produkcji. Zyskała wielkie uznanie dzięki Japończykom, którzy doceniają jej delikatny smak i kojące właściwości. Napar ma jasny, żółtawy kolor z subtelną nutą zieleni. Sencha, o łagodnym charakterze i delikatnie słodkim, „łąkowym” aromacie, nie tylko odświeża podniebienie po posiłku, ale także skutecznie gasi pragnienie w upalnedni. To elegancki i delikatny wybór na każdą porę dnia. Jeśli chcesz jej spróbować, wybierz np. Dilmah Green Tea Sencha;

- gunpowder – ta odmiana ma szczególną formę liści zwiniętych w kuleczki. Im mniejsze, tym lepsza herbata. Charakteryzuje się cierpkim smakiem, dlatego najlepiej smakuje po drugim zaparzeniu. Przykładem takiej herbaty może być Dilmah Pure Green Tea;

- ceylon – unikalny klimat Sri Lanki (dawniej Cejlonu) jest doskonały do produkcji zielonej herbaty. Charakterystyczny jest jej lekko cierpki posmak, typowy dla najlepszych herbat zielonych. Gotowy napar jest jasnożółty z odcieniami oliwkowymi. Przykładem może być Dilmah Ceylon Green Tea;

- single estate – herbaty tego typu pochodzą z jednej plantacji. Mają zazwyczaj swoje unikatowe cechy, z których są znane, tak np. Dilmah Nuwara Eliya, która pochodzi z plantacji „Park Estate” znajdującej się w regionie Nuwara Eliya na wysokości 2000 m n.p.m., na wschodnich zboczach najwyższej góry Sri Lanki. Chłodny i wilgotny klimat cejlońskich gór rodzi herbaty o nadzwyczajnym wyrafinowanym aromacie, charakterystycznym dla wysoko położonych upraw;

- jaśminowa – aromatyzowana kwiatami jaśminu w procesie tzw. „kąpieli kwiatowych”, podczas których oleje z płatków kwiatów wnikają w liście herbaty. Po skończonym procesie herbata zyskuje niezwykły aromat jaśminu. Proponowanym wyborem tego typu jest Dilmah Green Tea with natural Jasmine;

- aromatyzowana – np. aromatami cytrusów (Dilmah Green Tea with Lemon, Dilmah Green Tea with Orange), w tym zielona earl grey, czyli z aromatem bergamotki (np. Dilmah Green Tea with Earl Grey). Mimo iż obecnie popularniejsza z nutą bergamotki jest czarna herbata, to pierwszą tego typu była właśnie zielona, wymyślona przez Chińczyków.

Nie możesz się zdecydować? Chcesz spróbować wielu herbat zielonych i wybrać ulubioną? Sięgnij po zestaw Dilmah Variety of Green. Znajdziesz w nim po 4 koperty z 5 rodzajów zielonej herbaty.

Jak zaparzyć doskonałą zieloną herbatę?

Idealne przygotowanie zielonej herbaty wymaga 220 ml wody o temperaturze 70-80°C. 2 g suszonych liści (lub torebkę z herbatą) włóż do kubka z wodą na zaledwie 2 minuty.

Zbyt gorąca woda lub długie zaparzanie mogą sprawić, że herbata stanie się zbyt gorzka. A czy wiesz, że zieloną herbatę można parzyć kilkakrotnie (w przypadku niektórych herbat nawet 2-5 razy)? Drugie parzenie sprawia, że zielona herbata zawiera mniej kofeiny. Świeżo parzona lepiej pobudza i dodaje energii. Po kolejnym zaparzeniu ma działanie bardziej uspokajające. Co ciekawe, wielu miłośników zielonej herbaty uznaje, że drugie parzenie daje lepszy smak naparu.

Aby osiągnąć oczekiwany doskonały efekt, kluczowa jest jakość wody. Dlatego zaleca się parzenie herbaty w przefiltrowanej wodzie.

Herbata biała – delikatność w najczystszej postaci

Biała herbata wyróżnia się niezwykłą delikatnością i subtelnym smakiem. Powstaje z młodych pąków krzewu herbacianego, które są starannie zbierane ręcznie o świcie, zanim zdążą się w pełni rozwinąć. Proces ten, wymagający niezwykłej precyzji, należy do najbardziej delikatnych metod zbioru. Pączki liści trafiają do jedwabnych koszyczków, by były chronione przed uszkodzeniem. Herbata biała jest również ręcznie przetwarzana, dzięki czemu zachowuje swoją subtelność. Z tego powodu prawdziwa biała herbata jest rzadko spotykana i trudno dostępna – jej roczna produkcja nie przekracza kilkuset kilogramów [1].

Przykładem stuprocentowej, autentycznej białej herbaty jest Dilmah Real White Tea Ceylon Silver Tips, która jest ręcznie zrywana na plantacji Kahawatte. Jej napar jest bardzo delikatny i łagodny w smaku – kwiatowy, jedynie ze śladem goryczki. Cechuje ją też krótki finisz. Ma bladożółty kolor, lekki zapach jęczmienia, siana i kwiatów oraz jedwabistą teksturę.

Jak zaparzyć najlepszą białą herbatę?

Aby w pełni docenić subtelny smak białej herbaty, najlepiej zaparzać ją w wodzie o temperaturze 70-80°C przez 2-3 minuty. Zbyt gorąca woda lub zbyt długi czas parzenia mogą spowodować utratę delikatnych aromatów i nadać naparowi nieprzyjemną gorycz. Warto zadbać też o jakość wody, w jakiej parzy się białą herbatę. Przed zagotowaniem można ją przefiltrować. Twarda woda wpływa negatywnie na odczyn naparu, co może zmniejszyć nie tylko jego walory smakowe, ale również dobroczynne właściwości.

Ulung – między czarną a zieloną herbatą

Ulung (oolong) to herbata półfermentowana. Jest dużo ciemniejsza i mocniejsza w smaku niż herbata zielona, ale jaśniejsza i delikatniejsza od większości herbat czarnych [1]. Jeśli chcesz spróbować tej nietypowej propozycji, możesz sięgnąć na przykład po odmianę Tie Guan Yin. Znajdziesz ją w Dilmah Springtime Fragrant Oolong Tie Guan Yin – to herbata o głębokim

smaku, pełnym ciekawych nut, która charakteryzuje się złożonym profilem smakowym, pełnym kwiatowych tonów i aromacie przypominającym storczyki.

Jak zaparzyć doskonałą herbatę oolong (ulung)?

By zrobić doskonały napar ulung, należy zagotować wodę i ostudzić ją przez 2 minuty do temperatury ok. 70-80°C. Następnie zalać jedną torebkę herbaty (lub ok. 1,5-2 g herbaty sypanej) porcją 220 ml wody. Parzyć przez 2 minuty. Oolong wyróżnia się tym, że można go parzyć wielokrotnie – z każdym kolejnym zaparzeniem jego smak i aromat ewoluują, co sprawia, że jest to doskonała herbata do długich, odprężających chwil.

Herbata Pu-erh – intensywny smak i dobroczynne właściwości

Pu-erh pochodzi z Chin, gdzie funkcjonuje jako herbata „czerwona”. Warto zaznaczyć, że to nietypowy rodzaj herbaty, który przechodzi tzw. wtórną fermentację. Dzięki niej herbata pu-erh (np. Dilmah Dynasty Pu-Erh Tea) jest intensywna w smaku i aromacie oraz ma specyficzny ziemisty charakter. Dlatego też rekomendowana jest do dań obiadowych – smażonych i z grzybami. Świetnie sprawdzi się również jako towarzysz deserów i potraw z cynamonem. Jest uprawiana i produkowana w prowincji Yunnan.

Pu-erh – prawidłowe zaparzanie

By prawidłowo przygotować napar z herbaty pu-erh, należy zagotować wodę i ostudzić ją przez 2 minuty do temperatury ok. 70-80°C. Następnie zalać jedną torebkę lub łyżeczkę herbaty (ok. 1,5-2 g) porcją 220 ml wody. Pu-erh należy parzyć przez 2 minuty.

Herbata jako element rytuału relaksu

Herbata zaskakuje różnorodnością. Dzięki produktom marki Dilmah możesz odkrywać choćby delikatne białe herbaty, klasyczne czarne, aromatyczne zielone, jak i intensywne oolongi oraz wyjątkowe herbaty czerwone. W zależności od rodzaju możesz je pić o różnych porach dnia i dopasować do swojego nastroju czy okoliczności. Sięgnięcie po ulubiony napar może przynieść ukojenie i relaks, jak również pobudzić do działania. Rytuał prawidłowego parzenia herbaty może być także chwilą wytchnienia od bodźców i sprawiać dużą satysfakcję.

Zachęcamy do eksperymentowania z różnymi rodzajami herbat, aby znaleźć swoje ulubione smaki i sposoby podania. Sprawią one, że każda filiżanka herbaty stanie się rytuałem relaksu i przyjemności.

Źródła:

1. E. Soon, Herbata według Dilmah, Gourmet Foods, 2011, str. 82-135;

2. D. Najgebauer-Lejko, Characteristics of probiotic yoghurts supplemented with Pu-erh tea infusion, Acta Scientiarum Polonorum, Technologia Alimentaria 18(2), 2019, str. 153-161.